Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch had op 7 juni 2021 aan een voorwaardelijke gevangenisstraf o.a. de bijzondere voorwaarde verbonden: “Indien de voor indicatie verantwoordelijke instantie een kortdurende klinische opname indiceert, laat de verdachte zich opnemen in een zorginstelling, te bepalen door de justitiële instantie die verantwoordelijk is voor plaatsing. De kortdurende klinische opname duurt maximaal zeven weken of zoveel korter als de reclassering nodig vindt”. De Hoge Raad vernietigt deze bijzondere voorwaarde omdat de beslissing of zich de noodzaak voordoet van opneming van de veroordeelde in een zorginstelling en voor welke duur, is voorbehouden aan de rechter (art. 14c lid 2 Sr). In een eerder arrest van 19 juni 2018 had de Hoge Raad zich hierover al eens uitgelaten. Desondanks blijft het in de praktijk dus opletten geblazen of de voorgestelde voorwaarden wel rechtens toelaatbaar zijn.    

Het bericht Oplegging en duur klinische behandeling: rechter is (en blijft) verantwoordelijk verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

Tegenwoordig wordt steeds vaker voorwaardelijk opzet in verkeerszaken aangenomen. “Bepaalde gedragingen kunnen naar hun uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zozeer gericht op een bepaald gevolg dat het – behoudens contra-indicaties – niet anders kan zijn dat de verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffend gevolg heeft aanvaard.” De Hoge Raad oordeelde op 7 september 2021 al dat bepaald rijgedrag (onder invloed, zonder geldig rijbewijs, overschrijding toegestane snelheid) meebrengt dat de verdachte de aanmerkelijke kans dat een fatale aanrijding zou plaatsvinden bewust heeft aanvaard. In die zaak was een gevangenisstraf opgelegd van vier jaar en een ontzegging van de rijbevoegdheid voor de duur van vijf jaar. Op 25 januari 2022 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat kort remmen voor een ongeval niet uitsluit dat een bewuste kans op aanvaarden van een dodelijk slachtoffer aanwezig is. De verdachte had zonder geldig rijbewijs en met veel te hoge snelheid in een 30 kilometerzone gereden en was daarbij in botsing gekomen met een voetganger. De Hoge Raad heeft de bewezenverklaring van poging tot doodslag dus in stand gelaten (ECLI:NL:HR:2022:7).

De jurisprudentie van de afgelopen maanden laat zien dat er sprake is van een kentering en dat vaker dan voorheen voorwaardelijk opzet wordt aangenomen in verkeerszaken.  

Het bericht Poging doodslag in verkeer verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

In een zaak die op 23 oktober 2020 diende bij het Regionaal Tuchtcollege te Zwolle had de psychiater zich op het standpunt gesteld dat het correctierecht slechts kon worden uitgeoefend ten aanzien van feitelijke onjuistheden (bv. verkeerde datum of naam). De psychiater weigerde om een correctie aan te brengen in de verklaring die de onderzochte zou hebben afgelegd tijdens het onderzoek. Volgens het Regionaal Tuchtcollege had de psychiater daarmee een te beperkte opvatting aangelegd over de reikwijdte van het correctierecht. Het correctierecht kon volgens dit tuchtcollege wel degelijk tevens betrekking hebben op de anamnese als deze op onjuiste feiten is gebaseerd. Maar in een uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege te Den Haag van 15 juni 2021 is hierop een verfijning aangebracht in die zin dat het correctierecht niet van toepassing is op informatie die afkomstig is van derden. Het correctierecht houdt “slechts” in dat een betrokkene feitelijke onjuistheden in de van hem persoonlijk afkomstige gegevens mag corrigeren. Daarmee leek de gewenste duidelijkheid te zijn gegeven. Maar in een uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege te Groningen van 5 november 2021 wordt meer ruimte geboden met een verwijzing naar de Beroepscode voor psychologen. “Een psycholoog moet gegevens in de rapportage corrigeren waarvan de cliënt aannemelijk maakt dat ze onjuist zijn. Dit geldt niet voor de bevindingen en conclusies, deze behoren tot de verantwoordelijkheid van de psycholoog.” Vooralsnog lijkt dit de laatste stand van zaken en past deze opvatting bijvoorbeeld ook bij art. 16 AVG: Iemand van wie persoonsgegevens worden verwerkt, kan vragen om een correctie daarvan als hij of zij meent dat die persoonsgegevens feitelijk onjuist zijn. Er kan alleen geen rectificatie worden verzocht wanneer het gaat om een professionele indruk, mening of conclusie.

Het bericht Het correctierecht bij rapportages: onjuistheden aannemelijk maken verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

Het meest in het oog springt de bijzondere strafmaatoverweging waarbij het hof een “eigen indicatie” geeft met betrekking tot de straftoemeting. “Het hof is van oordeel dat voor gevallen van openlijke geweldpleging in vereniging, indien dat strafbare feit op enigerlei wijze kan worden gerelateerd aan de van overheidswege genomen maatregelen ter bestrijding van de coronapandemie, in beginsel oplegging van een gevangenisstraf voor de duur van 6 tot 15 maanden op zijn plaats is.” Deze richtlijn van het hof betekent een aanzienlijke verzwaring van de strafmaat in vergelijking met de zaken waarin tevens sprake was van Avondklokrellen, zie bijvoorbeeld Rechtbank Rotterdam d.d. 17 maart 2021 en Rechtbank Overijssel d.d. 18 mei 2021. Ik ben benieuwd of dit strengere beleid door de andere gerechtshoven overgenomen zal worden. Ook vraag ik mij af of de NEC relschoppers nu ook beducht moeten zijn voor maandenlange gevangenisstraffen.

Het bericht Corona-relschoppers in hoger beroep zwaarder bestraft verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

Op 4 en 5 oktober jl. is op de mooie congreslocatie De Ruwenberg te Sint-Michielsgestel een gevarieerd cursusprogramma aangeboden aan ca. 65 strafrechtadvocaten. Nadat ik zelf een presentatie had verzorgd over de nieuwe Wet Straffen en Beschermen heb ik met heel veel plezier deelgenomen aan de overige cursusonderdelen. Het bijzondere aan deze opleiding is dat er met name actuele en praktische handvatten worden aangereikt. En de Brabantse sfeer in de groep biedt veel gezelligheid en de mogelijkheid om op eenvoudige wijze nieuwe vriendschappen te sluiten met collega’s die dezelfde passie hebben voor het strafrecht. Ik verheug me al op volgend jaar.

Het bericht Deelname opleidingsdagen Advocatenpunten verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

In mijn praktijk behandel ik met enige regelmaat zaken waarbij ondernemingen strafrechtelijk worden vervolgd naar aanleiding van een bedrijfsongeval. Het voeren van verweer tegen werkgeverschap kan soms ontzettend belangrijk zijn. Zo oordeelde de rechtbank Overijssel bijvoorbeeld in 2019 dat er geen sprake was van werkgeverschap en dat mijn cliënt daarom volledig diende te worden vrijgesproken van betrokkenheid bij een ongeval met dodelijke afloop. ECLI:NL:RBOVE:2019:2646

Tegen dit vonnis is door het Openbaar Ministerie hoger beroep aangetekend, maar op 14 juli 2021 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden de vrijspraak bevestigd en daaraan een (strenge) overweging toegevoegd: “Verdachte is in zijn hoedanigheid als werkgever gedagvaard en dat was hij naar het oordeel van de rechtbank en het hof niet. In hetgeen het Openbaar Ministerie met name in de appelschriftuur, maar ook ter zitting heeft aangevoerd, vindt het hof geen enkel aanknopingspunt om daar anders over te denken.”

Naar mijn mening toont deze uitspraak opnieuw aan dat opdrachtgevers niet altijd strafrechtelijk aansprakelijk gehouden kunnen worden. Indien er geen “gezagsverhouding” kan worden aangenomen, is er immers geen sprake van werkgeverschap en zijn de bepalingen uit de Arbowet niet van toepassing. Hoewel de feitelijke situatie altijd beslissend is, kan het zeker zinvol zijn om in opdrachtbevestigingen e.d. aandacht te schenken aan bepalingen over verantwoordelijkheden en eventuele risico’s.

Het bericht Werkgeverschap volgens Arbowet? verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

In een zaak bij de rechtbank Amsterdam ging het om de vraag of de politie zich schuldig had gemaakt aan uitlokking. Bij de politie waren tips binnengekomen dat er in een hotel drugs werd geleverd aan gasten. Undercoveragenten hebben zich voorgedaan als bezoekers van het hotel en de medewerkers om cocaïne gevraagd. Vrijwel onmiddellijk kregen de undercoveragenten de drugs op hun kamer geleverd. De rechter oordeelt streng en verklaart het openbaar ministerie niet-ontvankelijk in de vervolging vanwege uitlokking.

Het is nog niet duidelijk of beide uitspraken in beroep stand zullen houden. Steeds vaker blijven consequenties helaas uit bij niet naleven van bepaalde regels door de politie. De Hoge Raad is ook terughoudender geworden met het bestraffen van onrechtmatig politieoptreden. “Een zwaluw maakt nog geen zomer”, maar bemoedigend zijn de uitspraken beslist.

Het bericht Onrechtmatig optreden politie bestraft verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

Volgens de Accountantskamer heeft de accountant niet integer gehandeld door een concept-jaarrekening te verstrekken waarin een aantal bankstatements niet is verwerkt. Voor de accountant moest duidelijk zijn dat sprake was van een onvoldragen stuk, maar hij heeft desondanks de aanduiding “concept” weggelaten. Tijdens de zitting is uitvoerig uiteengezet welke gevolgen deze zaak al privé en zakelijk heeft gehad en dat is kennelijk in goede genade gevallen bij de Accountantskamer. De schuldbewuste houding van de accountant zal tevens een rol hebben gespeeld. Deze uitspraak heeft hoogstwaarschijnlijk gevolgen voor de beoordeling van persoonlijke omstandigheden in andere zaken. Ik kan mij in ieder geval voorstellen dat vaker een gegrondverklaring van een klacht zonder gevolgen zal blijven.

Het bericht Tuchtrechtelijk verwijtbaar handelen blijft zonder gevolgen verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

De hoofdaannemer had een onderaannemer gevraagd om een hoogwerker en machinist te regelen. De hoofdaannemer had dus zelf geen directe bemoeienis gehad bij het huren van deze hoogwerker en de machinist. Desondanks werd deze hoofdaannemer door het Openbaar Ministerie verweten dat er op de bouwplaats was gewerkt met een gebrekkig arbeidsmiddel en dit arbeidsmiddel onjuist was gebruikt. Daarnaast zou de hoofdaannemer nagelaten hebben om adequate veiligheidsmaatregelen te nemen tegen het bestaande valgevaar.  Tijdens de zitting bleek dat zowel de nabestaanden als het zwaar gewonde slachtoffer de hoofdaannemer niets verwijten.  Zij zijn nog steeds van mening dat het verhuurbedrijf deze hoogwerker nooit had mogen verhuren en de machinist de werkkooi beter had moeten borgen. Namens de hoofdaannemer heb ik verweer gevoerd en ten aanzien van de strafmaat uitdrukkelijk verzocht om rekening te houden met de coöperatieve houding ten aanzien van het onderzoek en het oprechte medeleven met de slachtoffers. Over enkele weken zal de rechtbank Overijssel uitspraak doen.

Het bericht Strafrechtelijke aansprakelijkheid van een hoofdaannemer verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.

Het bericht Strengere aanpak lopende vonnissen verscheen eerst op Van Gaal Advocatuur.